مرتضى مطهرى

128

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

داشته باشيم ، هر دو در يك حد متخصص . ايندو را مىفرستيم به دو ده براى بهداشت آنجا ، ولى در اين دو ده دو بيمارى وجود دارد ؛ در اين ده يك بيمارى وجود دارد ، در آن ده بيمارى ديگر . قهراً اين طبيب كه در دهش بيمارى مالاريا وجود دارد و آن ديگرى كه در دهش بيمارى تيفوس وجود دارد ، هريك بايد بيمارى ده خودش را معالجه كند . ولى اين معنايش اين نيست كه اينها دو برنامه دارند . برنامهء اين با برنامهء آن يكى است ولى مريضها با هم اختلاف دارند . عيساى مسيح در زمانىمبعوث شد كه بيمارى قومش بيمارىاى بود كه او بايد مردم را بيشتر به رأفت و رحمت و مهربانى دعوت مىكرد يعنى كسرىِ در ميان مردم اين بود و قهراً عيسى هم همين اثر را گرفت يعنى در ميان امت و ملت خودش تا حد زيادى [ اين امر را ترويج كرد . ] قرآن تصديق و اعتراف مىكند كه اين محبت به وسيلهء عيساى مسيح در ميان امت مسيح پخش شد و هميشه مسيحيها را به اين صفت بر يهوديها ترجيح مىدهد . ما در دل پيروان مسيح رأفت و رحمت قرار داديم ، يك چيزى هم خودشان از پيش خود ساختند ، بدعتى هم خودشان آوردند ، بدعتى كه - عجيب اين است - قرآن مىگويد اگر همين بدعت را خوب عمل مىكردند مىتوانست مطابق رضاى خدا هم باشد ولى همان بدعت را هم خوب عمل نكردند . بدعتشان چه بود ؟ رَهبانيّت ، همين حالتِ به اصطلاح غارنشينى و صومعه‌نشينى ، حالت گريز از خلق و نجات دادن خود ؛ براى نجات دادن خود و دين خود فرار كردن از خلق . « رَهْبانِيَّةً ابْتَدَعوها » يعنى ما ديگر رهبانيت را براى آنها فرض نكرده بوديم ؛ يعنى خيال نكنيد كه اين رياضت و رهبانيتى كه در ميان پيروان مسيح هست اين هم جزو تعليمات مسيح بوده ؛ نه ، اين جزو تعليمات مسيح نبوده ، اين را ابتداع كردند يعنى از خود ساختند ، از خود به وجود آوردند . « ماكَتَبْناها عَلَيْهِمْ » . [ اين جمله ] تأكيد و توضيح همان « ابْتَدَعوها » است : بدعتى بود كه خود ايجاد كردند و ما بر آنها اين را ننوشته بوديم . حال ، آنها چرا اين كار را كردند ، هدفشان در ابتدا چه بود ؟ آيا از اول هدف بدى داشتند يا هدف خوبى داشتند ؟ قرآن مىگويد از اول هدفشان رضاى خدا بود ، اين كار را براى رضاى خدا كردند : « الَّا ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّه » . استثناء است از يك امر مقدّر ؛ يعنى اينها اين رهبانيت را ابتداع نكردند جز براى رضاى حق ، ولى همين بدعتى را هم كه براى رضاى حق ايجاد كردند آنچنان كه بايد رعايت نكردند ، يعنى از مسير چيزى كه خودشان خلق كرده بودند و بدعتى كه ايجاد كرده بودند نيز منحرف شدند .